ساعت و تقویم ایران

نگین عقیق نفیسِ ساسانی که تصویرش در این صفحه دیده می‌شود، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های هنر حکاکی سنگ در ایران‌زمین است. این نگین که بر روی عقیق سرخ تراش خورده، چهره‌ای نیم‌رخ از یک شاه ساسانی را با دقتی حیرت‌انگیز به نمایش می‌گذارد. صیقل شفاف سنگ، خطوط نرم گونه‌ها، ریزه‌کاری در مو و ریش، و ظرافت گوشواره و زیور شاهانه همه نشان از مهارت استادی دارد که این اثر را برای دربار ساسانی خلق کرده است.

پادشاه نقش‌شده بر این نگین به‌طور گسترده با شاهنشاه پیروز یکم—یکی از برجسته‌ترین پادشاهان ایران از دودمان ساسانی در سدهٔ پنجم میلادی—شناسایی می‌شود. تاج کنگره‌دار او با هلال و گوی مقدس در بالای آن، دقیقاً همان نشانه‌هایی است که در سکه‌ها و یادمان‌های دورهٔ پیروز نیز دیده می‌شود. چهرهٔ باوقار پادشاه و پوشش رسمی او، همراه با تراش بسیار دقیق خطوط، این اثر را به یکی از کامل‌ترین پرتره‌های سلطنتی برجای‌مانده از روزگار ساسانی بدل کرده است.

وجود چنین اثر کم‌نظیری در مجموعهٔ «الصباح» کویت، افزون بر نمایش شکوه هنر ایرانی، یکی از مهم‌ترین دلایل اعتبار جهانی این مجموعه نیز محسوب می‌شود. این نگین، نه تنها یک شیء هنری بلکه سندی تاریخی از هنر درباری ایران، مفاهیم پادشاهی، و جایگاه ویژهٔ سنگ‌های قیمتی در فرهنگ ایرانی است. تماشای این اثر دریچه‌ای است به جهان ساسانی، روزگاری که تصویر شاه نه تنها نماد قدرت سیاسی، بلکه بازتابی از فرّه ایزدی و هویت فرهنگی ایرانیان بوده است.