ساعت و تقویم ایران

این جُقه‌ی طلایی نفیس، با قدمت ۹۰۰ ساله، از دوران پادشاهی دودمان سلجوقی در ایران به‌جای مانده و یکی از درخشان‌ترین نمونه‌های هنر زرگری و تزیینات درباری سده‌های ۵ تا ۶ هجری قمری به‌شمار می‌رود. این اثر با طراحی خورشیدی‌شکل، از طلای خالص و با بهره‌گیری از تکنیک دقیق و پیچیده‌ی فیلیگران (مفتول‌کاری) ساخته شده است. ترکیب منظم دایره‌ها، نقش‌های ستاره‌ای و لبه‌های دندانه‌دار که با گوی‌های زرین تزئین شده‌اند، گویای درک عمیق هنرمند از نظم کیهانی، زیبایی هندسی و نمادهای آیینی است.

جُقه‌ها در فرهنگ درباری سلجوقیان، جایگاهی فراتر از زینت صرف داشتند؛ آن‌ها نماد منزلت اجتماعی، باورهای معنوی و گاه نشان وفاداری به دربار بودند. این جقه خاص، با ظرافت بی‌نظیر خود، احتمالاً متعلق به بانویی از طبقه اشراف یا وابسته به خاندان سلطنتی بوده است. در دوره‌ای که شهرهایی چون نیشابور، ری و همدان مراکز زرگری ایران محسوب می‌شدند، چنین آثاری نشان از شکوفایی هنر ایرانی در دل جهان اسلام دارند. امروزه این اثر ارزشمند در موزه‌هایی چون متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شود و همچون خورشیدی زرین، میراث هنری جاودانِ ایران را روشن نگه داشته است.